Ten artykuł czytasz w ramach bezpłatnego limitu

Biorąc pod uwagę wszystkie projekty realizowane w naszym regionie, a dofinansowane z Funduszu Spójności, możemy mówić o wydanych wielu miliardach złotych. Wśród tych najdroższych nie brakowało jednak i takich, które swoim zasięgiem obejmowały kilka województw. Ale na naszej liście TOP 7 znalazły się te przeznaczone tylko dla Opolszczyzny.

By uniknąć powodzi

Najdroższym projektem realizowanym w całości na terenie województwa opolskiego, a dofinansowanym z Funduszu Spójności, była modernizacja zbiornika wodnego w Nysie. Całość kosztowała ponad 443 mln zł, a unijne dofinansowanie wyniosło 314 mln. Po dramatycznej powodzi z 1997 roku jasne jednak było, że ten niezwykle istotny dla zabezpieczenia przeciwpowodziowego zbiornik, który powstał na rzece Nysa Kłodzka w 1971 roku, należy zmodernizować.

Prace rozpoczęły się w 2012 roku. Najważniejszym elementem zadania była kompleksowa przebudowa nyskiej zapory, co pozwala usprawnić gospodarowanie wodą w zbiorniku w przypadku wezbrań powodziowych. Zbiornik można opróżniać z wody, nie czekając, aż osiągnie ona tzw. poziom przelewów – pozwala to na zwiększenie rezerwy powodziowej.

Użycie tej potężnej konstrukcji przewidywane jest wyłącznie w sytuacjach kryzysowych, gdy ilość zgromadzonej w zbiorniku wody osiągnie absolutne maksimum i będzie wymagała dodatkowego upuszczenia. Obiekt posiada pięć przęseł, z których każde mierzy 35 m.

Historyczny projekt

Ponad 261 mln zł kosztował projekt pt. „Poprawa jakości wody w Opolu”, realizowany od 2004 roku, z czego unijne dofinansowanie wyniosło ponad 165 mln zł. Jego głównym zadaniem była ochrona zbiornika wód podziemnych Opole – Zawadzkie, jednego z największych w Polsce. W czasach, gdy polskie samorządy dopiero uczyły się pozyskiwania unijnych funduszy, tak kosztowny projekt był czymś wyjątkowym.

Z tego zbiornika wodę czerpało nie tylko Opole, ale także wiele sąsiadujących z nim miejscowości, które w tych czasach w zdecydowanej większości nie były skanalizowane. Wylewane na pola lub do wód powierzchniowych ścieki przenikały do zbiornika systematycznie pogarszając jakość wody.

W Projekcie uczestniczyło siedem opolskich gmin: Chrząstowice, Dąbrowa, Komprachcice, Łubniany, Opole, Prószków i Tarnów Opolski; przy czym beneficjentem końcowym projektu była Gmina Opole.

W Grotowicach rozbudowano ujęcie wody i wybudowano nową magistralę dla zachodniej części Opola. Kanalizacje rozbudowano w Opolu i pozostałych gminach uczestniczących w projekcie.

Międzynarodowy korytarz

Województwo opolskie objęte zostało wieloma projektami realizowanymi przez spółkę PKP a dofinansowanymi z Funduszu Spójności. W większości były to przedsięwzięcia warte setki milionów złotych obejmujące kilka województw. Ale były też inwestycje przeznaczone tylko dla Opolszczyzny. Do największych należał projekt „Polepszenie jakości usług przewozowych poprzez poprawę stanu technicznego linii kolejowej nr 132 na odcinku Błotnica Strzelecka – Opole Groszowice”. W sumie wart był ponad 238 mln zł, z czego unijne dofinansowanie wyniosło blisko 161 mln zł.

Prace obejmowały między innymi rewitalizację torów na odcinku 35 km wraz z siecią trakcyjną, przystosowanie peronów do potrzeb osób niepełnosprawnych i remont trzech wiaduktów. Wybudowano też urządzenia diagnostyczne wykrywające awarię wagonów. Efektem prac było między innymi podwyższenie bezpieczeństwa ruchu pociągów, a także likwidacja ograniczenia prędkości, pociągi pasażerskie mogą jechać z prędkością do 120 km/godz., a pociągi towarowe do 70 km/godz.

Inwestycja była bardzo ważna, bowiem remontowany odcinek należy do międzynarodowego korytarza kolejowego przebiegającego od granicy z Niemcami przez Legnicę, Wrocław, Opole, Katowice, Kraków, Rzeszów do granicy z Ukrainą.

Rewolucja w Kędzierzynie

Tak się składa, że wśród najdroższych projektów finansowanych z Funduszu Spójności na Opolszczyźnie przeważają te ekologiczne związane z gospodarką wodno-ściekową. W grudniu 2011 r w Kędzierzynie-Koźlu zakończono jedno z największych takich przedsięwzięć. Wartość projektu wyniosła 44,5 mln euro, z czego 70 proc. stanowiło unijne dofinansowanie.

W ramach projektu na terenie miasta zmodernizowano i rozbudowano oczyszczalnię ścieków. Sieć wodociągową rozbudowano o kolejne 20 km, zmodernizowano także system odprowadzania ścieków deszczowych, który wydłużono o około 17 km. W ramach projektu utworzono też nowoczesną centralną dyspozytornię wyposażoną w innowacyjny system monitoringu połączony z oprogramowaniem obejmującym diagnostykę sieci kanalizacji sanitarnej.

Zamknięcie projektu

Po zakończeniu historycznego projektu związanego z poprawą jakości wody w Opolu spółka Wodociągi i Kanalizacja przystąpiła w 2007 roku do kolejnego wielkiego przedsięwzięcia pod nazwą „Trias Opolski”. To zadanie także dotyczyło ochrony wód podziemnych w zbiorniku Opole – Zawadzkie, tym razem jednak działania były przeprowadzone na terenie trzech gmin: Opole, Proszków i Tarnów Opolski. Całość kosztowała ponad 194 mln zł, z czego unijne dofinansowanie wyniosło ponad 104 mln.

W tym programie sieć kanalizacyjną o długości ponad 128,7 km wybudowano na terenie kilkudziesięciu miejscowości w tych trzech gminach. Między innymi rozbudowano także oczyszczalnię ścieków w Opolu i Kosorowicach, a także przebudowano magistralę wodną na Metalchemie w Opolu.

Od ubiegłego roku opolski WiK realizuje także projekt pod nazwą: „Kompleksowa modernizacja oczyszczalni ścieków w Opolu wraz z poprawą gospodarki wodno-ściekowej”. To uzupełnienie dwóch wcześniejszych projektów: „Poprawa jakości wody w Opolu” oraz „Opolskiego Triasu”.

Wartość tego projektu to prawie 149 mln zł, a dofinansowanie wynosi ponad 73 mln zł. To daje projektowi siódme miejsce na liście najdroższych projektów realizowanych w całości na terenie województwa opolskiego, a dofinansowanych z Funduszu Spójności.

Projekt zakłada sześć dużych zadań. Modernizację oczyszczalni ścieków w Opolu, wybudowanie nowych i likwidację wysłużonych obiektów oraz budowę systemu monitoringu. Rozbudowę i modernizację sieci kanalizacyjne, a także modernizację systemu zaopatrzenia Opola w wodę, powiązaną między inny z odwiertami nowych studni.

W ramach tego projektu unowocześnione zostanie także laboratorium, w którym bada się jakość wody pitnej, a także analizuje skład ścieków i wód opadowych. Zakupiony zostanie także sprzęt, który znacznie ułatwi wykrywanie i usuwanie usterek w sieci wodociągowej i kanalizacyjnej.

Wielkie skrzyżowanie

Ten projekt ma jedną z najbardziej skomplikowanych nazw wśród najdroższych przedsięwzięć na Opolszczyźnie. „Poprawa funkcjonowania systemu transportu publicznego oraz zastosowanie rozwiązań zwiększających bezpieczeństwo ruchu drogowego w obrębie stacji kolejowej Opole Wschód”, w praktyce oznacza budowę centrum przesiadkowego połączoną z przebudową skrzyżowania ulic: Oleskiej, Plebiscytowej i Batalionów Chłopskich. Wartość zadania wynosi ponad 179 mln zł, z czego dofinansowanie z Funduszu Spójności to ponad 112 mln zł.

To jedna z największych inwestycji drogowych Opola w ostatnich kilkudziesięciu latach. W pobliżu wiaduktu kolejowego powstanie estakada, która będzie przebiegać nad ul. Oleską. Natomiast pod wiaduktem powstanie tunel. W miejscu, gdzie funkcjonowała stacja paliw, wybudowany zostanie dworzec autobusowy.

Przetarg na przebudowę skrzyżowania rozstrzygnięto w sierpniu, wykonawcą będzie konsorcjum firm Banimex i Azi-Bud, które prace wyceniło na 136 mln zł. Ponieważ wartość przetargu przekraczała 20 mln euro, zgodnie z prawem jego rozstrzygnięcie musiał zatwierdzić Urząd Zamówień Publicznych. Analiza dokumentów trwała ponad dwa miesiące, ale w tym tygodniu ratusz otrzymał pozytywną opinię. To oznacza, że może podpisywać umowę z wykonawcą, a prace powinny się rozpocząć jeszcze w tym roku. Zakończenie inwestycji zaplanowano na rok 2020.

***

Projekt „Future is Now – Przyszłość jest teraz” jest współfinansowany przez Dyrekcję Generalną ds. Polityki Regionalnej i Miejskiej (DG REGIO) Komisji Europejskiej. Informacje i poglądy przedstawione na tej stronie są wyłącznie opiniami autorów i niekoniecznie odzwierciedlają oficjalne stanowisko Unii Europejskiej. Ani instytucje i organy Unii Europejskiej, ani żadna osoba działająca w ich imieniu nie mogą być pociągnięte do odpowiedzialności za wykorzystanie zawartych tu informacji

Czytaj ten tekst i setki innych dzięki prenumeracie

Wybierz prenumeratę, by czytać to, co Cię ciekawi

Wyborcza.pl to zawsze sprawdzone informacje, szczere wywiady, zaskakujące reportaże i porady ekspertów w sprawach, którymi żyjemy na co dzień. Do tego magazyny o książkach, historii i teksty z mediów europejskich. Zrezygnować możesz w każdej chwili.